Xin chào tất cả các bạn, chào mừng mọi người đã quay trở lại với bài viết tiếp theo của Tôi Share! Dạo gần đây vừa phải chạy nước rút ôn thi vừa theo dõi thời tiết cuối năm, hôm nay nhân một buổi tối giữa tháng 11 trời trở gió lạnh sâu, mình lại nổi hứng mở máy tính lên gõ vài dòng tâm sự và chia sẻ với anh em một nét văn hóa cực kỳ ấm áp ngay tại nơi mình đang sống nhé!
Lời mở đầu
Anh em nào hay theo dõi blog của mình chắc vẫn còn nhớ hồi cuối tháng 10 vừa rồi, mình có lên liền hai bài than thở về cái thời tiết mùa thu Hà Nội năm nay sao mà nó nóng bức và thất thường đến thế. Lúc đấy sát ngày Lập Đông rồi mà ban ngày nắng hanh tận 33 - 35 độ C, đêm đi ngủ vẫn phải bật điều hòa với quạt vù vù. Thế mà đùng một cái, bước sang tháng 11 - cái thời điểm chỉ còn đúng 2 tháng cuối cùng là khép lại năm 2026 - những đợt gió mùa đông bắc thực thụ cũng chịu tràn về miền Bắc nước ta. Không còn là kiểu "không khí lạnh lệch đông" làm trời nắng hanh khô như đợt trước nữa, lần này gió mùa về mang theo cái lạnh tê tái đặc trưng của đầu đông Hà Nội, nhất là về đêm và sáng sớm.
Và cứ mỗi độ gió lạnh tháng 11 ùa về len lỏi qua từng con ngõ nhỏ, người dân ở thủ đô nói chung và khu vực phố cổ Hà Nội chỗ mình ở nói riêng lại rộn ràng chuẩn bị cho một dịp rất đặc biệt: Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc 18/11 (kỷ niệm Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam). Nghe cái tên trên giấy tờ hay băng rôn thì có vẻ trang trọng kiểu hành chính thế thôi, chứ thực chất với tụi học sinh tụi mình hay các cụ, các bác trong xóm thì đây đích thị là ngày "ăn cỗ tổ dân phố", ngày mà cả khu phố gác lại hết mọi bộn bề để ngồi lại bên nhau giữa tiết trời đông lạnh giá.
1. Cái lạnh "cắt da" của đợt gió mùa đông bắc những tháng cuối năm
Thật sự luôn anh em ạ, thời tiết Hà Nội những ngày giữa tháng 11 này nó mang một cái cảm giác rất khó tả. Khi tờ lịch trên tường chỉ còn vỏn vẹn tháng 11 và tháng 12 là hết năm, lòng người tự dưng cũng trở nên vội vã hơn hẳn. Sáng sớm chuông báo thức kêu lúc 6 giờ hơn để dậy chuẩn bị đi học, nằm cuộn tròn trong chiếc chăn bông ấm áp mà nghe tiếng gió rít qua khe cửa sổ tầng 2 là chỉ muốn tắt báo thức ngủ nướng thêm vài tiếng nữa. Cái khoảnh khắc thò bàn chân từ trong chăn ra chạm xuống nền gạch lạnh toát rồi mở cánh cửa gỗ bước ra ngoài ngõ, từng cơn gió mùa đông bắc thổi thốc thẳng vào mặt làm mình tỉnh cả ngủ, hai hàm răng va vào nhau lập cập luôn.
Mình đi học sáng còn đỡ, chứ nghĩ đến bố mình ngày nào cũng phải dậy từ 3 giờ sáng để đi làm đầu bếp ở khách sạn mới thấy cái lạnh mùa đông lúc rạng sáng nó khắc nghiệt cỡ nào. Tầm 3 - 4 giờ sáng là lúc nhiệt độ ngoài trời giảm sâu nhất trong ngày, sương lạnh buốt cả tay lái, trưa 12 giờ bố hết ca ở khách sạn lại tranh thủ chạy xe ngoài đường tiếp, rồi ở nhà thì mình cũng lo cho ông mình nữa vì người già cứ mỗi lần giao mùa, gió lạnh tràn về đột ngột là huyết áp với sức khỏe lại bị ảnh hưởng rất nhiều. Bởi vậy nên dù bản thân mình cực kỳ thích mùa đông, thích cái cảm giác khoác áo ấm đi dọc vỉa hè phố Phan Đình Phùng hay Quán Thánh nhìn lá sấu rụng đầy đường, nhưng trong lòng lúc nào cũng mong thời tiết lạnh vừa phải thôi để mọi người đi làm đỡ vất vả.
Đi học tầm tháng 11 này, bầu trời Hà Nội cứ mang một màu xám bạc u ám. Chiều mới tầm 5 giờ hơn, lúc mình vừa tan ca học ở trường bước ra khỏi cổng là trời đã bắt đầu tối sầm lại rồi. Gió lạnh từ phía hồ Tây và sông Hồng thổi dồn vào các dãy phố cổ như Hàng Đậu, Phùng Hưng, Cửa Đông hay Hàng Lược tạo thành những luồng gió hun hút. Bình thường vào những ngày trời rét buốt thế này, ai đi làm hay đi học về cũng chỉ muốn chui tọt ngay vào trong nhà, đóng kín cửa lại cho ấm. Ấy thế mà cứ đúng dịp 18/11 hàng năm, cả khu phố mình lại nhộn nhịp và sáng đèn theo một cách rất khác.
2. Không khí Ngày hội Đại đoàn kết 18/11 trong ngõ nhỏ phố cổ Hà Nội
Nếu như ở dưới quê ngoại mình hay ở các vùng ngoại thành rộng rãi, ngày hội 18/11 sẽ được tổ chức linh hoạt ở sân nhà văn hóa thôn rộng mênh mông có sân khấu xây sẵn, thì ở khu phố cổ và các phố cũ nội thành Hà Nội, chuyện tìm mặt bằng để họp mặt cả tổ dân phố lại là cả một nghệ thuật sắp xếp. Anh em cứ hình dung phố cổ Hà Nội đất chật người đông, có những con ngõ nhỏ chỉ vừa đúng hai chiếc xe máy tránh nhau, nhà san sát nhà, lấy đâu ra sân bãi rộng cả trăm mét vuông bây giờ?
Thế nhưng khó cỡ nào các bác, các cô trong tổ dân phố cũng xoay xở được hết. Tùy từng cụm dân cư mà ngày hội sẽ được tổ chức ngay tại sân một ngôi đình cổ trong phố, mượn khoảng sân của trường mầm non, điểm sinh hoạt cộng đồng của phường, hoặc chất nhất là căng bạt, kê bàn ghế dọc theo một đoạn ngõ rộng hay khoảng vỉa hè khu tập thể. Ngay từ sáng ngày 18/11 (hoặc vào ngày cuối tuần sát ngày 18/11 nhất để ai cũng được nghỉ làm), chiếc loa truyền thanh ở góc phố và cả cái loa kéo của tổ dân phố đã bắt đầu phát những bài hát quen thuộc về Hà Nội và bài ca kết đoàn.
Chiều hôm đấy mình đi học về sớm hơn mọi hôm một chút, vừa dắt xe vào đầu phố đã thấy bác tổ trưởng tổ dân phố cùng mấy chú, mấy bác đang hì hụi buộc lại dây bạt cho khỏi bị gió mùa thổi tốc. Trời thì lạnh cóng cả tay mà ai nấy đều cười nói rôm rả. Thấy mình đi học về, bác hàng xóm gọi giật giọng: "Vũ ơi, cất cặp sách nhanh rồi ra phụ các bác bê chồng ghế nhựa với kê cái bàn đại biểu nhé con!". Thế là mình quăng vội chiếc balo vào nhà, khoác thêm cái áo nỉ bông dày rồi chạy ù ra phụ mọi người.
Cái hay của khu phố cổ là bình thường nhìn ai cũng có vẻ bận rộn, cửa đóng then cài suốt ngày, nhưng hễ có việc chung của tổ dân phố là mỗi nhà tự giác góp một tay. Nhà bác đầu ngõ thì cho mượn ổ điện kéo dây ra thắp dàn đèn tuýp sáng trưng cả góc sân; nhà cô bán hàng nước thì ủng hộ mấy phích nước sôi cùng ấm chè Thái Nguyên đặc sánh; mấy chị, mấy mẹ đi làm về muộn vẫn tranh thủ bày biện từng đĩa hạt hướng dương, kẹo lạc, bánh chả, bưởi ngọt lên những chiếc bàn phủ khăn trải bàn đỏ chót. Hơi nước từ những ấm chè nóng bốc lên nghi ngút giữa cái không khí lạnh khoảng 16 - 17 độ C, tỏa ra mùi hương thơm lừng làm cả góc phố như ấm hẳn lên.
3. Từ những tiết mục "cây nhà lá vườn" đến bữa cỗ ấm tình hàng xóm tối 18/11
Đúng 7 giờ tối, khi gió mùa đông bắc ngoài đường bắt đầu thổi mạnh hơn cũng là lúc bà con trong tổ dân phố kéo nhau ra ngồi kín cả những hàng ghế nhựa đỏ. Nhìn quanh một vòng mới thấy thương làm sao cái nét đẹp của người Hà Nội xưa và nay. Các ông, các bà trong chi hội Người cao tuổi tóc đã bạc trắng, ngày thường chỉ mặc bộ đồ ngủ ấm ở trong nhà, thế mà tối nay cụ nào cũng diện áo dài nhung, áo vest cũ được là phẳng phiu, cổ quàng khăn len ấm, ngồi ngay ngắn ở hàng ghế đầu tiên.
Mở đầu chương trình bao giờ cũng là màn văn nghệ "cây nhà lá vườn" do chính các bà, các cô trong hội Phụ nữ và câu lạc bộ dưỡng sinh của phường tự biên tự diễn. Họ tập với nhau từ cả mấy tuần trước ở sân nhà văn hóa. Giữa cái lạnh đầu đông, nhìn các bà, các cô đứng trên tấm thảm đỏ trải tạm dưới sân, vừa múa quạt vừa hát những giai điệu hào hùng mà hơi thở phả ra làn khói mờ mờ dưới ánh đèn cao áp, ở dưới cả xóm vỗ tay rần rần cổ vũ. Đôi lúc cái loa kéo bị hú hay nhạc chạy lệch nhịp một xíu, chẳng ai chê trách câu nào mà còn cười ồ lên vui vẻ cực kỳ.
Sau phần văn nghệ là lúc bác tổ trưởng lên đọc báo cáo tổng kết một năm của tổ dân phố. Mình ngồi ở hàng ghế phía sau vừa cắn hạt hướng dương vừa lắng nghe, tự dưng thấy cả một năm qua của khu phố như thước phim tua chậm lại. Từ chuyện năm nay ngõ mình giữ gìn vệ sinh môi trường ra sao, chuyện vận động quyên góp ủng hộ đồng bào vùng lũ lụt như thế nào, cho đến việc tuyên dương các hộ đạt danh hiệu "Gia đình văn hóa", trao quà cho các cụ cao tuổi và khen thưởng cho mấy đứa học sinh đạt thành tích tốt trong xóm. Lúc tên gia đình mình hay tên mấy đứa trẻ trong ngõ được xướng lên dưới ánh đèn, cảm giác nó tự hào và gần gũi lắm, một sự ghi nhận bình dị ngay tại nơi mình lớn lên từ tấm bé.
Nhưng phần mà ai cũng mong chờ nhất, đặc biệt là tụi thanh niên đang tuổi ăn tuổi lớn như mình, chắc chắn là tiết mục liên hoan "phá cỗ" đại đoàn kết ở cuối buổi rồi! Khu phố mình năm nào cũng tổ chức liên hoan mặn ngay sau phần lễ, mỗi hộ đóng góp một chút kinh phí rồi các bác trong ban công tác Mặt trận tự đi chợ đặt cỗ hoặc nấu nướng từ chiều. Giữa tiết trời gió mùa đông bắc lạnh buốt của tháng 11, từng mâm cỗ bốc khói nghi ngút được bê ra đặt lên bàn. Không phải sơn hào hải vị đắt đỏ gì đâu, chỉ là đĩa xôi gấc đỏ tươi dẻo thơm, khoanh giò lụa Hàng Bồ cắt miếng dày dặn, đĩa nem rán giòn rụm, thêm bát canh bóng thả nấu nước dùng ngọt thanh hoặc mấy nồi lẩu nghi ngút khói đặt giữa bàn.
Gió lạnh ngoài đầu phố cứ thổi từng cơn ràn rạt vào tấm bạt che, còn bên trong rạp thì tiếng cụng ly chúc sức khỏe, tiếng hỏi thăm nhau rôm rả vang lên không ngớt. Bác hàng xóm gắp cho mình miếng giò rồi hỏi thăm: "Năm nay cuối cấp rồi đúng không Vũ? Cố gắng ôn thi đại học cho tốt nhé cháu!". Các cụ già thì ngồi ôn lại chuyện phố cổ mấy chục năm về trước, các bố các chú ngày thường đi làm tối mặt tối mũi chẳng kịp chào nhau lấy một câu, nay ngồi cạnh nhau bên chén rượu ấm ngày đông lại chuyện trò rôm rả đủ thứ chuyện trên đời từ giá xăng, chuyện bóng đá cho đến thời tiết cuối năm. Ăn một bát canh nóng hổi giữa cái lạnh đầu đông cùng những người hàng xóm thân thuộc, cái ngon của nó vượt xa bất kỳ hàng quán sang trọng nào ngoài kia.
4. Giữa thời đại số năm 2026, vì sao Ngày hội 18/11 vẫn giữ nguyên giá trị?
Nhiều người cứ hay bảo cuộc sống ở các đô thị lớn như Hà Nội bây giờ hiện đại quá, nhà nào biết nhà nấy, cửa sắt khóa kín im ỉm cả ngày, con người ta chỉ giao tiếp với nhau qua màn hình điện thoại, qua Facebook, Zalo hay cắm mặt vào hỏi AI đủ thứ chuyện trên đời. Ở những khu chung cư cao tầng mới xây thì mình chưa rõ thế nào, chứ ở những con ngõ nhỏ khu phố cổ hay các khu phố cũ lâu đời của Hà Nội, cái câu "Bán anh em xa, mua láng giềng gần" nó vẫn nguyên vẹn giá trị không hề phai nhạt một chút nào.
Mình sống ở đây từ nhỏ nên mình thấm thía điều đó lắm. Anh em cứ thử nghĩ mà xem, những lúc nửa đêm trái gió trở trời trong nhà có người già ốm đau đột ngột phải gọi xe cấp cứu, hay như cái đợt mình tự mò sửa công tắc điện bình nóng lạnh ở nhà, rồi những hôm mưa bão lớn cây đổ ngập đường... người đầu tiên chạy sang đập cửa hỗ trợ gia đình mình không ai khác chính là những bác, những chú hàng xóm sát vách. Có những xích mích nhỏ nhặt đời thường kiểu để cái xe máy hơi lệch một tí hay tiếng ồn sinh hoạt, bình thường có thể hơi bằng mặt không bằng lòng, nhưng cứ đến tối 18/11 ra ngồi chung một bàn, rót cho nhau chén nước chè nóng, cười với nhau một tiếng là mọi chuyện lại nhẹ nhàng trôi qua hết.
Đối với một đứa học sinh sinh năm 2009 đang ngập đầu trong đống đề cương ôn thi THPTQG 2027 như mình, tối 18/11 thực sự là một khoảng nghỉ "chữa lành" đúng nghĩa. Mấy tháng cuối năm này áp lực học hành đè nặng lắm, nhiều hôm đi học về chỉ thấy mệt nhoài và cô đơn giữa cái lạnh của mùa đông Hà Nội. Thế nhưng khi bước ra khỏi phòng, hòa mình vào không khí nhộn nhịp của khu phố, nghe tiếng cười nói của các cụ già, tiếng lũ trẻ con chạy nhảy quanh rạp, mình bỗng nhận ra mình không hề cô đơn một chút nào. Sự gắn kết giữa con người với con người bằng xương bằng thịt, bằng ánh mắt và nụ cười trực tiếp chính là thứ "nhiệt lượng" sưởi ấm mùa đông tốt nhất mà không một chiếc máy sưởi hay công nghệ ảo nào thay thế được.
Đừng quên nhấn vào chiếc chuông màu xanh dưới góc phải màn hình để nhận thông báo mới nhất từ Tôi Share nhé.
Lời kết
Cảm ơn bạn đã đến đây, cảm ơn các bạn đã dành thời gian đọc hết bài viết tâm sự ngày hôm nay của mình. Chỉ còn gần 2 tháng nữa thôi là năm 2026 sẽ khép lại, những đợt gió mùa đông bắc sẽ còn tràn về nhiều hơn nữa, chúc tất cả độc giả của Tôi Share luôn giữ gìn sức khỏe thật tốt, giữ ấm cơ thể và có những giây phút thật ấm áp, hạnh phúc bên gia đình cùng những người hàng xóm thân thương nhé. Tạm Biệt! (update 21:15 PM - 18/11/2026)
Copyright © Tôi Share